REFORMA PENZIJSKOG SISTEMA

PENZIJSKI SISTEM TRI STUBA

PRVI STUB
Do početka primene Zakona o dobrovoljnim penzijskim fondovima i penzijskim planovima 1. aprila 2006. godine, penzijski sistem u Srbiji formalno je funkcionisao po principu tekućeg finansiranja. Ovaj penzijski sistem naziva se sistem međugeneracijske solidarnosti (1. stub) i podrazumeva da se uplatom penzijskih doprinosa sadašnjih zaposlenih finansiraju tekuće penzije. Ovo je obavezno državno penzijsko osiguranje za čije je normalno funkcionisanje neophodno da odnos između zaposlenih i penzionera bude 3,5:1. Srbija je takav odnos poslednji put imala 1981. godine i od tada je prisutan trend stalnog opadanja broja zaposlenih i sa druge strane porast broja penzionera. Prema poslednjim podacima, jedan zaposleni finansira isplatu jedne penzije. Ako uzmemo u obzir činjenicu da veliki broj poslodavaca godinama nije uplaćivao doprinose za svoje zaposlene, onda zaključujemo da ovaj odnos ima daleko nepovoljnije efekte na visinu penzija. Takođe, kao i većina zemalja, naša država se suočila sa demografskim promenama - produženjem životnog veka i smanjenjem nataliteta. Tu je i otpuštanje radnika u privatizacionim procesima i tokom ekonomske krize, kao i migracija radno sposobnog stanovništva u inostranstvo.

Prikupljeni doprinosi nisu dovoljni za isplatu tekućih penzija. Nastali deficit u PIO fondu (40%) svakog meseca se pokriva iz budžeta, što predstavlja veliko opterećenje za našu državu. Takođe, ovaj sistem međugeneracijske solidarnosti ima labavu vezu između uplaćenih doprinosa i buduće penzije, jer zaposleni ne znaju kolika će im biti penzija kada ostvare pravo na nju.

Sve gore navedeno dovelo je do reforme penzijskog sistema koja se kreće u dva pravca i to: reforme u okviru prvog stuba i uvodjenje i razvoj trećeg stuba.

Najvažnije promene u okviru prvog stuba su parametarske i kreću se u pravcu povećanja starosne granice za odlazak u penziju, ograničavanje beneficija za pojedine kategorije zaposlenih, izmene obračuna osnovice za penziju, itd. Više o samoj reformi možete naći ·ovde.

Uvođenje trećeg stuba (dobrovoljnih penzijskih fondova) znači omogućavanje široj populaciji da samostalno, ili preko poslodavca, udrženja, sindikata, ostvari pravo na privatnu penziju kao dopunskog izvora prihoda u starosti. Treći stub je dostupan svim građanima do 70 godine života, bez obzira na radni status. Zasniva se na sistemu uplata doprinosa na individualne račune članova, investiranju sredstava i pripisivanju ostvarenih prinosa od investiranja.